Priority areas for applying artificial intelligence to pedagogical education

Oʻzbekcha

SIRTLARNING ORTOGONAL PROYEKSIYALARI: NAZARIY ASOSLAR VA GRAFIK TASVIRLASH USULLARI

Published
25.04.2026
Journal
Priority areas for applying artificial intelligence to pedagogical education
Issue
Priority areas for applying artificial intelligence to pedagogical education
Pages
372-377
DOI
10.5281/zenodo.19829174

Authors

Abstract

Ushbu maqolada chizma geometriya fanida uchraydigan sirtlarning ortogonal proyeksiyalarini qurishning nazariy asoslari hamda ularni grafik tasvirlash usullari yoritilgan. Xususan, sirtlarning konturlarini aniqlash, ularni proyeksiya tekisliklarida tasvirlash va turli usullar yordamida geometrik modellashtirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, Monj epurasi asosida fazoviy obyektlarni tekislikda ifodalash, ko‘rinadigan va yashirin chiziqlarni aniqlash hamda kesim usuli orqali sirt shakllarini tahlil qilish masalalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan.

Keywords

ortogonal proyeksiyalash sirt proyeksiya tekisligi Monj epurasi geometrik modellashtirish karkas modeli aniqlovchi elementlar kontur chizig‘i proyeksiyalovchi silindr fazoviy obyekt grafik tasvir muhandislik grafikasi kesim usuli ko‘rinadigan va yashirin chiziqlar parametrik sirt analitik tenglama CAD tizimlari 3D modellashtirish geometrik analiz proyeksiya usullari.

Other language versions

Русский
В данной статье рассматриваются теоретические основы построения ортогональных проекций поверхностей в начертательной геометрии, а также методы их графического изображения. Особое внимание уделено определению контуров поверхностей, их отображению на плоскостях проекций и вопросам геометрического моделирования. Также освещаются вопросы построения эпюра Монжа, определения видимых и скрытых линий, а также анализа формы поверхностей с использованием метода сечений.
ортогональное проецирование поверхность плоскость проекций эпюр Монжа геометрическое моделирование каркасная модель определяющие элементы контурная линия проецирующий цилиндр пространственный объект графическое изображение инженерная графика метод сечений видимые и скрытые линии параметрическая поверхность аналитическое уравнение CAD-системы 3D-моделирование геометрический анализ методы проецирования
English
This article discusses the theoretical foundations of constructing orthogonal projections of surfaces in descriptive geometry, as well as methods for their graphical representation. Special attention is given to determining surface contours, representing them on projection planes, and solving problems related to geometric modeling. The study also considers the use of the Monge epure for representing spatial objects on a plane, identifying visible and hidden lines, and analyzing surface shapes using sectioning methods.
orthogonal projection surface projection plane Monge epure geometric modeling wireframe model defining elements contour line projecting cylinder spatial object graphical representation engineering graphics section method visible and hidden lines parametric surface analytical equation CAD systems 3D modeling geometric analysis projection methods

References

1. Хамракулов А. К. Внедрение компьютерной технологии в обучение графическим дисциплинам //Universum: психология и образование. – 2020. – №. 6 (72). – С. 11-13..
2. Хамракулов А. К., Тубаев Г. М. Возможности использования компьютерных технологий в обучении начертательной геометрии //Наука. Мысль: электронный периодический журнал. – 2016. – №. 4.
3. Хамракулов А. К., Жамалов Б. И. Организация эффективного использования традиционных и компьютерных технологий в обучении начертательной геометрии //Universum: психология и образование. – 2020. – №. 12 (78).
4. Хамракулов А. К. Роль информационно коммуникационных технологий в обучении начертательной геометрии и инженерной графики //Наука. Мысль: электронный периодический журнал. – 2016. – №. 9.
5. Хамракулов А. К., Тубаев Г. М. Непрерывное образование и графические дисциплины //Science Time. – 2015. – №. 5 (17).
6. Хамракулов Абдурахмат. Роль информационно-коммуникационных технологий в самостоятельном обучении // Педагогическое мастерство Научно-теоретический и методический журнал № 2, 2020, стр 58-61
7. Тубаев Г. М., Хамракулов А. К., Уматалиев М. А. Особенности оперирования наглядными изображениями при решении учебных графических задач //Science Time. – 2015. – №. 1 (13).
8. Турсунов Ш. Ш. Использование новых педагогических технологий в процессе художественного образования //Science Time. – 2016. – №. 2. – С. 554-556.
9. Турсунов Ш. Ш., Махкамов Г. У. ИСПОЛЬЗОВАНИЕ СОВРЕМЕННЫХ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ В ЦЕЛЯХ РАЗВИТИЯ ЗНАНИЙ МОЛОДЕЖИ ОБ ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОМ ИСКУССТВЕ //Science Time. – 2016. – №. 5. – С. 661-664.
10. Каххаров А.А. Особенности преподавания начертательной геометрии и инженерной графики с использованием современных компьютерных технологий //NAUKA-RASTUDENT. RU. - 2015. - №. 6 (18)
11. Shonazarov A.O. Ortogonal proektsiyalarda virtual modellardan foydalanish //НамДУ илмий ахборотномаси 2021 йил 3-сон 441- bet
12. Fralov. S.A Nachertatelnaya geometrya. Moskva-1983
13. Shonazarov A.O. GEOGEBRA dasturi asosida chizma geometriya fanining soyalar mavzularini o‘qitishning innovatsion metodikasi // Journal of Innovation in Education and Social Research. – 2025. – Vol. 3, Issue 10. – 4 b.
14. Shonazarov A.O. GEOGEBRA dasturi asosida chizma geometriya fanining soyalar mavzularini o‘qitishning innovatsion metodikasi // Journal of Innovation in Educational and Social Research. – 2025. – Vol. 3, Issue 10. – 8 b. – URL: http://journals.proindex.uz
15. Shonazarov A.O. GEOGEBRA dasturida interaktiv taqdimot yaratishning didaktik afzalliklari // Qurilish va ta’lim ilmiy jurnali. – Namangan, 2025. – №6. – B. 103–109.
View PDF Related articles