Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
170+ Статьи
174+ Участники
Oʻzbekcha

O‘ZBEK EKOLOGIK TERMINLARINING INGLIZ TILIDAGI ILMIY VA OMMABOP DISKURSDA QO‘LLANILISHI HAMDA TARJIMA XUSUSIYATLARI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
1360-1363
DOI
10.5281/zenodo.23943827

Авторы

Аннотация

Maqolada o‘zbek ekologik birliklarining inglizcha ilmiy va ommabop matnlardagi ifodasi qiyoslanadi. Sifat tahlili 6 mintaqaviy birlik va o‘zbekcha variantlari mavjud 5 global terminni qamrab oladi. Ilmiy matnlarda ta’rif, lotincha nom va tasnifiy belgilar, ommabop matnlarda esa ko‘rinish, vazifa va joylashuvga asoslangan izohlar ustunligi kuzatildi. Global terminlarni inglizchaga qayta o‘girishda noto‘g‘ri kalka xavfi aniqlandi. Atamani saqlab, izohni auditoriyaga moslashtirish tavsiya etiladi. Natijalar kichik maqsadli tanlanma doirasida talqin qilinadi.

Ключевые слова

ekologik termin ilmiy diskurs ommabop diskurs tarjima terminologik variantlilik teskari tarjima.

Версии на других языках

English
The article compares Uzbek ecological units in English scientific and popular texts. The qualitative analysis covers six regional units and five global terms with variant Uzbek forms. Scientific texts favour definitions, Latin names and classificatory features, while popular texts favour explanations based on appearance, function and location. Translating global terms back into English can produce misleading calques. The study recommends retaining the term while adapting its explanation to the audience. The findings are limited to a small purposive sample.
ecological terminology scientific discourse popular discourse translation terminological variation back-translation.

Список литературы

1. Calsamiglia, H., & van Dijk, T. A. (2004). Popularization discourse and knowledge about the genome. Discourse & Society, 15(4), 369–389. https://doi.org/10.1177/0957926504043705
2. Lu, H., Hao, X., & Zhang, Y. (2024). Popularization and scientization in terminology translation: A case study of interlingual terminological shifts in the Chinese-English translation of San Ti (Three Body). Terminology, 30(2), 250–284. https://doi.org/10.1075/term.23015.lu
3. Rakhimova, N. K., Shomurodov, K. F., Sharipova, V. K., Saitjanova, U. S., & Sadinov, J. S. (2023). Using biodiversity indices to assess the current state of tugai vegetation of the Amu Darya River, Uzbekistan. Biodiversitas, 24(1), 467–472. https://doi.org/10.13057/biodiv/d240153
4. Salmukhanbetova, Zh. K., Imanalinova, A. A., Dimeyeva, L. A., & Zverev, N. E. (2021). State of saxaul plantations in Kazakhstan’s section of the Aral Sea region. Central Asian Journal of Water Research, 7(1), 128–157. https://doi.org/10.29258/CAJWR/2020-R1.v7-1/128-157.eng
5. Hyolmo, S. L. (2024, May 29). Uzbekistan plants a forest where a sea once lay. Mongabay. https://news.mongabay.com/2024/05/uzbekistan-plants-a-forest-where-a-sea-once-lay/
6. Ravshanov, A. S., & Akhmedov, H. A. (2020). History of irrigation sciences in Uzbekistan. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, 24(3), 3524–3529. https://doi.org/10.37200/IJPR/V24I3/PR2020368
7. Rahimova, M. (2025). Problems of translating ecological neologisms in media texts. The Lingua Spectrum, 10(1), 279–284. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/1122
8. Arifjanova, N. (2025). Characteristics of ecological term formation in the English and Uzbek languages. The Lingua Spectrum, 6(1), 157–165. https://lingvospektr.uz/index.php/lngsp/article/view/932