Oʻzbekcha
XORAZMSHOHLAR DAVLATINING MOʼGʼULLAR ISTILOSIDAN MAGʼLUBIYATGA UCHRASHIGA SABAB BOʼLGAN HARBIY-SIYOSIY OMILLAR.
Дата публикации
01.04.2026
Журнал
“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari: nazariya va amaliyot” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.
Выпуск
Сборник материалов Республиканской научно-практической конференции на тему: «Инновации, интеграция и современные проблемы образования в научной деятельности молодых исследователей и студентов: теория и практика». Том 1, № 1, 2026 г.
Аннотация
Ushbu maqolada Chingizxon istilosi davrida Xorazmshohlar davlati harbiy-siyosiy ahvoli, qoʻshin holati, moʻgʻullar imperiyasi qoʻshin holati, moʻgʻullar istilosi muvaffaqiyatlarini taʼminlagan hamda Xorazmshohlar magʻlubiyatiga sabab boʻlgan omillar yoritilgan. Tadqiqot natijalari bir qancha manba va adabiyotlar tahlili oʻlaroq shuni koʻrsatdiki, tanlangan mavzu dolzarb va ahamiyatli, shu bilan birga ancha bahsli boʻlib, Xorazmshohlar davlatining Chingizxon yurishlaridan magʻlubiyatga uchrashiga sabab boʻlgan bir qancha muhim va murakkab omillar mavjud. Ushbu maqolada shu sabablarga batafsil toʻxtalib oʻtishga harakat qilindi.
Ключевые слова
Muhammad Xorazmshoh
moʻgʻullar
Chingizxon
Qoraxitoylar
Turkon Xotun
Joʻchi
Jaloliddin Manguberdi
Temur Malik
Jebe.
Русский
В этой статье описывается военно-политическая ситуация хорезмшахов во время завоевания Чингисхана, состояние армии, состав армии Монгольской империи, факторы, способствовавшие успеху монгольского завоевания и поражению хорезмшахов. Результаты исследования на основе анализа различных источников и литературы показали, что выбранная тема актуальна и значима, и в то же время она довольно спорна; существует несколько важных и сложных факторов, способствовавших поражению государства Хорезмшахов в ходе походов Чингисхана. В этой статье пытались подробнее объяснить причины этого.
Мухаммад Хорезмшах
монголы
Чингисхан
карачинцы
Туркон Хотун
Джучи
Джалал ад-Дин Мангуберди
Темур Малик
Джебе.
English
This article describes the military-political situation of the Khorezmshahs during the conquest of Genghis Khan, the state of the army, the state of the army of the Mongol Empire, the factors that contributed to the success of the Mongol conquest and the defeat of the Khorezmshahs. The results of the study through the analysis of several sources and literature showed that the chosen topic is relevant and significant, and at the same time it is quite controversial, there are several important and complex factors that contributed to the defeat of the state of Khorezmshahs from the campaigns of Genghis Khan. This article has been tried to elaborate on the reasons for this.
Muhammad Khorezmshah
Mongols
Genghis Khan
Karachines
Turkon Khotun
Jochi
Jalal ad-Din Manguberdi
Temur Malik
Jebe.
1. Sagdullayev A.O‘zbekiston tarixi. — T.: Vneshinvestprom, 2019. — 642 b.
2. Абулғози Баҳодир. “Шажараи Турк”. — “Тошкент”: “Чўлпон”, 1992. 187 б.
3. Juvayniy. “Тарихи жаҳонгушо”. — Toshkent: “Mumtoz soʻz”, — 450 b.
4. Буниёдов Зиё. “Хоразмшоҳ — Ануштегинийлар”. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги адабиёт ва санъат нашриёти, 1998. — 254 бет.
5. Машарипов Қ. “Жалолиддин буюк ватанпарвар саркарда”. — Т.: Наврўз нашриёти, 2019. — 253 бет.
6. Михаил Иванин. “Икки буюк саркарда”. — Тошкент, 2017. — 240 бет.
7. Тонарий О. Жалолиддин Хоразмшоҳ ва унинг даври. — Т., 1999.
8. Shamsutdinov R., Karimov Sh. Vatan tarixi. K.1 / Masʼul muharrir: A. Sagdullayev. — T.: Sharq, 2010.
9. Ўзбекистонда ҳарбий иш тарихидан / Масъул муҳаррир: Д. Х. Зияева. — Т., 2012.
10. Зиё А. Ўзбек давлатчилиги тарихи. — Т.: Шaрқ, 2000.
11. Эшов Б. Ўзбекистон давлатчилиги тарихи. 1-қисм. — Т.: «Маърифат», 2009.
12. Мирмуҳсин. Xўжaнд қaлъaси. Рoмaн. — Т.: Ғафур Ғулoм нaшриёти, 1991.
13. Mamajanov S. Harbiy sanʼat tarixidan darslik. — T.: Fargʻona, 2021.
14. Mерям Гурбуз. Хоразмшоҳларда давлат ташкилоти, иқтисодий ва маданий ҳаёт. — Т., 2022.